Prawo jazdy w Niemczech – zasady prawne.
Zatrzymanie prawa jazdy
Jeżeli kierowca po stwierdzeniu prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu lub narkotyków w Niemczech nie odda dokumentu potwierdzającego posiadania prawa jazdy dobrowolnie, dokument może zostać zatrzymany przez policję siłą.
Przeszukanie mieszkania w celu odnalezienia dokumentu prawa jazdy jest dopuszczalne tylko na podstawie nakazu przeszukania, chyba że zachodzi nagła konieczność uniknięcia dalszej jazdy pod wpływem alkoholu.
Doraźne cofnięcie prawa jazdy
(Vorläufige Entziehung der Fahrerlaubnis)
Tymczasowe cofnięcie samego prawa jazdy następuje w Niemczech wtedy, jeśli istnieją poważne przesłanki wskazujące, że ostatecznie zostanie ono cofnięte.
Przed wydaniem postanowienia sąd musi umożliwić podejrzanemu ustosunkowanie się do zarzutów. Na decyzję o doraźnym cofnięciu prawa jazdy na teren Niemiec można wnieść zażalenie. Nie przewiduje się wstrzymania wykonania postanowienia do czasu rozpatrzenia zażalenia. Poruszanie się pojazdami o napędzie mechanicznym w Niemczech po doraźnym cofnięciu prawa jazdy na teren Niemiec jest równoznaczne z prowadzeniem bez prawa jazdy – co jest czynem karalnym w Niemczech.
Cofnięcie prawa jazdy na teren Niemiec na stałe
(Entziehung der Fahrerleubnis)
„Odebranie” polskiego prawa jazdy przez niemiecki urząd ruchu drogowego lub niemiecki sad karny ma za skutek tylko utratę prawa jazdy na teren Niemiec. W całej pozostałej Unii Europejskiej możemy korzystać z prawa jazdy nadanego w Polsce. Az do odwołania w tych innych krajach Unii Europejskiej będzie można korzystać z tego prawa jazdy również w tych krajach – chyba że odebrane zostanie prawo jazdy w Polsce.
O orzeczeniu cofnięcia prawa jazdy decyduje się w Niemczech wyłącznie na podstawie prognozy co do zdolności do prowadzenia pojazdów bez naruszania prawa w przyszłości. Celem cofnięcia prawa jazdy na teren Niemiec nie jest walka z przestępczością, lecz zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego w Niemczech poprzez wyłączenie nieodpowiednich kierowców z udziału w ruchu.
Cofnięcie prawa jazdy na teren Niemiec ze względu na brak odpowiednich cech charakterologicznych potrzebnych do prowadzenia pojazdu wymaga, aby popełniony czyn wskazywał, że sprawca jest gotów poświęcić bezpieczeństwo ruchu dla własnego interesu. Dlatego cofnięcie prawa jazdy może nastąpić w Niemczech również w przypadku ucieczki z miejsca wypadku.
Po zakazie prowadzenia pojazdów na terenie Niemiec z polskiego prawa jazdy można dalej korzystać poza Niemcami – tak samo jak dotychczas.
„Odebranie” polskiego prawa jazdy przez niemieckie organy zamyka możliwość prowadzenia pojazdów tylko w samych Niemczech – tym samym polskie prawo jazdy obowiązuje wszędzie indziej tak jak dotychczas, nie wolno tylko od tego czasu prowadzić pojazdów w Niemczech.
Sądy karne w Niemczech wyznaczają przy tej okazji okres przez jaki nie można nadawać prawa jazdy w Niemczech ponownie. Nie oznacza to, że prawo do prowadzenia pojazdów odżywa po tym okresie automatycznie. Oznacza to jedynie, że do tego momentu niemieckie urzędy ruchu drogowego nie mogą nadać tego prawa ponownie. Po tym okresie – aby znowu móc poruszać się po Niemczech pojazdami napędzanymi silą mechaniczną – trzeba złożyć odpowiedni wniosek w niemieckim urzędzie ruchu drogowego i najczęściej przejść niemieckie testy psychologiczne dla kierowców – polskie testy mogą zostać przy tym nieuznane.
Minimalny okres zakazu wydawania z powrotem prawa jazdy na Niemcy to 6 miesięcy, maksymalny okres to 5 lat. Istnieje w Niemczech możliwość orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów. Jeżeli w ciągu ostatnich 3 lat wcześniej orzeczono zakaz, minimalny okres zakazu ponownego nadania prawa jazdy na Niemcy wynosi 1 rok.
Okres zakazu wydawania prawa jazdy rozpoczyna się z dniem uprawomocnienia się wyroku.
Cofnięcie prawa jazdy przez niemiecki sąd karny ma zastosowanie tylko wtedy, gdy czyn popełniono podczas prowadzenia pojazdu mechanicznego, dlatego jazda rowerem po alkoholu nie powoduje cofnięcia prawa jazdy przez sąd karny – choć niemiecki odpowiednik urzędu ruchu drogowego może cofnąć je pijanemu rowerzyście już podczas trwania postępowania karnego, a tym bardziej po. Pedelec/rower z silnikiem wspomagającym pedałowanie do 25 km/h jest w Niemczech traktowany jako rower. S-Pedelec ze wspomaganiem do 45 km/h nie jest już rowerem w rozumieniu niemieckich przepisów.
Cofnięcie prawa jazdy może wynikać w Niemczech z:
- wad fizycznych,
- zaburzeń psychicznych,
- braku predyspozycji charakterologicznych.
Za przestępstwa takie jak zagrożenie ruchu drogowego lub nietrzeźwość w ruchu drogowym (powyżej 1,1 Promila automatycznie) lub zbiegnięcie z miejsca wypadku z poważną szkodą (między 1.500,00 – 2.000,00 €), prawo do poruszania się pojazdami na terenie Niemiec zabierane jest automatycznie.
Wyjątkowy charakter czynu może czasem sprawić, że prawo jazdy nie zostanie w takim przypadku zabrane – taki może mieć miejsce w przypadku:
- bardzo krótkiego odcinka jazdy,
- przemieszczenia pojazdu o kilka metrów (np. zmiana miejsca parkingowego),
- sytuacji podobnej do stanu wyższej konieczności,
- ucieczki z miejsca wypadku w obawie przed napaścią.
Jeżeli sprawca popełnił czyn w wyjątkowej, nietypowej dla siebie sytuacji, a całościowa ocena jego osoby i zachowania wskazuje, że powtórzenie takiej sytuacji jest mało prawdopodobne, można odstąpić w Niemczech od cofnięcia prawa jazdy.
Możliwe jest również złagodzenie decyzji, gdy:
- skutki czynu dla sprawcy są wyjątkowo poważne,
- czyn wynikał z przemijającej depresji spowodowanej np. traumatycznym wydarzeniem życiowym, która została już przezwyciężona.
Możliwe są też wyjątki wynikające z zachowania po popełnieniu przestępstwa drogowego. Nie wystarczy przy tym jednak sam upływ czasu, aby usunąć brak przydatności do prowadzenia pojazdów.
Dalsze okoliczności łagodzące:
- dłuższy okres bez naruszeń przepisów po zdarzeniu,
- podjęcie skutecznych działań w celu uniknięcia ostatecznego cofnięcia prawa jazdy,
- w przypadku pierwszego zatrzymania z zawartością alkoholu poniżej 1,6‰ – ukończenie kursu dla kierowców, którzy prowadzili po alkoholu.
Ponowne wydanie prawa jazdy na teren Niemiec.
W postępowaniu o ponowne wydanie prawa jazdy często wymagane jest zdanie psychologiczno-medycznego testu (Medizinisch Psychologische Untersuchung – MPU). Należy rozważyć zasięgniecie pomocy przy przygotowaniu się do takiego testu oraz możliwość uczestnictwa w terapii odwykowej lub kursach dla kierowców z problemem alkoholowym lub narkotykowym, .
Zaleca się, aby osoba, której w Niemczech doraźnie odebrano prawo jazdy z celem późniejszego odebrania prawa jazdy na stale, wykorzystała ten czas na:
- przygotowanie do MPU,
- udział w seminarium doszkalającym,
- odbycie terapii uzależnień lub zajęć z zakresu reedukacji drogowej.
Po jeździe z BAK od 1,6‰ istnieje obowiązek przeprowadzenia niemieckiego testu psychologicznego (MPU). Podobne testy przeprowadzone za granicą są rzadko uznawane. Przeprowadzenie testu w Niemczech kosztuje między 450,00 a 800,00 €, do tego trzeba liczyć ewentualne koszty tłumacza. W Niemczech oferowane są liczne kursy przygotowujące na taki test, ich koszt oscyluje między 500,00 € a 1.500,00 € (stan 2025). Zazwyczaj zaleca się w Niemczech rozpoczęcie kursu przywracającego zdolność do prowadzenia pojazdów już w trakcie postępowania karnego – trwa on kilka miesięcy i może mieć wpływ na decyzję sądu apelacyjnego.
W niektórych przypadkach lepiej jest nie wnosić sprzeciwu wobec wyroku zabierającego prawo jazdy na teren Niemiec, aby móc później szybciej przedstawić pozytywną opinię z MPU w postępowaniu o ponowne wydanie prawa jazdy.
Nierzadko można zapytać sąd, czy przy pomyślnym ukończeniu szkolenia odstąpi od cofnięcia prawa jazdy. Często możliwe jest przesunięcie terminu rozprawy do czasu zakończenia kursu.
Umorzenie postępowania na podstawie szkoleń jest w Niemczech możliwe, jeśli sprawca pomyślnie ukończy odpowiedni kurs doszkalający przy niskim poziomie alkoholu we krwi i braku uzależnienia.
Pozytywne nastawienie sprawcy do popełnionego czynu i przyznanie się do błędu najlepiej wykazać poprzez pozytywne orzeczenie MPU (niemieckiego testu psychologicznego). Opinia sporządzona przed upływem minimalnego 6-miesięcznego okresu abstynencji (zgodnie z wytycznymi do oceny zdolności do prowadzenia pojazdów) nie może skutecznie doprowadzić do odstąpienia od zabrania prawa jazdy na teren Niemiec.
W przypadkach uzależnienia konieczne jest przedłożenie dowodów abstynencji.
Przy wyniku badania krwi poniżej 1,6‰ nie zakłada się w Niemczech automatycznie problemu alkoholowego, chyba że dana osoba wykazuje szczególną tolerancję.
Brak przydatności do prowadzenia pojazdów musi istnieć do końca ostatniej rozprawy sądu.
Uwzględnia się również okoliczności, które wystąpiły między czynem a rozprawą główną.
Wniesienie apelacji wiąże się z ryzykiem, że sąd drugiej instancji ponownie orzeknie cofnięcie prawa jazdy, nawet jeśli zakaz ponownego wydawania prawa jazdy na teren Niemiec już upłynął.Jeżeli sprawca ma stałe miejsce zamieszkania w Niemczech i posiada prawo jazdy UE/EOG, dokument jest zatrzymywany i odsyłany do organu wydającego. Organ zagraniczny może również cofnąć uprawnienia, choć często zwraca dokument przed upływem okresu zakazu.
Należy pisemnie poinformować klienta o skutkach cofnięcia zagranicznego prawa jazdy.
Tymczasowy zakaz prowadzenia pojazdów w Niemczech (Fahrverbot)
Tymczasowy zakaz prowadzenia pojazdów (Fahrverbot) może być nałożony w Niemczech obok kary pieniężnej lub grzywny.
Czas trwania tymczasowego zakazu prowadzenia pojazdów w Niemczech to 1 do 6 miesięcy.
Zakaz wchodzi w życie, gdy prawo jazdy zostanie złożone do urzędowego depozytu po uprawomocnieniu się wyroku, najpóźniej po upływie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia.
W przypadku osób z miejscem zamieszkania poza Niemcami na prawo jazdy zostaje naklejona informacja o tymczasowym zakazie prowadzenia pojazdów na terenie Niemiec.
Oznacza to, że jeśli nie oddamy prawa jazdy albo do przechowania, albo do wklejenia odpowiedniej informacji, wtedy zakaz poruszania się wchodzi w życie najpóźniej w miesiąc
od uprawomocnienia się decyzji o nałożeniu tymczasowego zakazu prowadzenia pojazdów.
Tylko sam oficjalny okres zakazu biegnie od momentu złożenia prawa jazdy lub jego oddania w celu wklejenia informacji o tymczasowym zakazie.
Tymczasowy zakaz ma zastosowanie już w miesiąc po uprawomocnieniu się decyzji o nałożeniu tymczasowego zakazu. Tak długo, jak nie będzie miało miejsce oddanie dokumentu do niemieckiej policji, tak długo zakaz będzie obowiązywał i tylko oficjalny konkretny okres nałożonego tymczasowego zakazu prowadzenia pojazdów nie zaczyna biec.
Do upływu okresu tymczasowego zakazu poruszania się pojazdami w Niemczech jeżdżenie pojazdami mechanicznymi w Niemczech jest jednoznaczne z prowadzeniem bez prawa jazdy – co samo w sobie jest czynem karalnym i może przyśpieszyć późniejsze odebranie prawa jazdy na teren Niemiec na stałe.
Tymczasowy zakaz prowadzenia pojazdów na terenie Niemiec można zwalczać albo przez obronę przeciwko zarzutom wykroczenia lub przestępstwa drogowego, przez które nałożono tymczasowy zakaz, albo przez obronę przeciwko samemu nałożeniu tymczasowego zakazu prowadzenia pojazdów.
Zadzwoń i porozmawiaj z adwokatem specjalizującym się w niemieckim prawie samochodowo-drogowym
zadzwoń na numer:
lub na WhatsApp: